CitizenFour

foto: platforma nc+

Miłosz Zieliński

Miłosz Zieliński

1 listopada 2015, 08:00

Zdobywca Oscara® 2015, dokument „Citizenfour” w Canal+

W 2013 roku Edward Snowden przekazał mediom sensacyjne dokumenty, które wywołały jeden z największych skandali politycznych naszych czasów. Osobą, której zaufał i przekazał informacje była amerykańska dokumentalistka Laura Poitras. Jej film o Snowdenie zdobył 42 nagrody, w tym Oscara, nagrodę BAFTA, nagrodę Emmy i Independent Spirit Award. Polska premiera telewizyjna „Citizenfour” w sobotę, 14 listopada 2015, o 17:00 tylko w CANAL+.

„Wiedz, że każda przekroczona przez ciebie granica, każdy zakup, który robisz, każda rozmowa telefoniczna, każdy mijany nadajnik telekomunikacyjny, każdy twój znajomy, każda odwiedzana przez ciebie strona, każda wstukiwana przez ciebie litera trafiają do systemu o nieograniczonym zasięgu i zerowym nadzorze”. Tym ostrzeżeniem Edwarda Snowdena rozpoczyna swój film Laura Poitras. Dla reżyserki „Citizenfour” był zakończeniem filmowej trylogii o Ameryce po 11 września. W jej skład wchodzą jeszcze „Mój kraj, mój kraj" i „Przysięga".

Tytułowy obywatel to Edward Snowden. Niepozorny 30-latek, który był analitykiem w CIA, a potem dla NSA (Agencja Bezpieczeństwa Narodowego) mimo jednoczesnego zatrudnienia w firmach Dell i Booz Allen Hamilton, wiódł komfortowe życie na Hawajach - miał piękną dziewczynę i zarabiał 200 tys. dolarów rocznie. Porzucił to wszystko i został zbiegiem, gdyż ujawnił dokumenty dowodzące, że NSA oraz jej odpowiednicy w innych krajach bezkarnie szpiegują ludzi, odbierając im prywatność. Szpiegują wszystkich, niezależnie od tego, czy istnieją ku temu jakiekolwiek podstawy.

Edward Snowden kopiował dokumenty swoich pracodawców przez lata. Powierzył je Laurze Poitras, którą wybrał ze względu na jej wcześniejsze filmy. Po poł roku szyfrowanej korespondencji zgodził się na spotkanie w Hongkongu, na którym reżyserce towarzyszyli dziennikarze z „Guardiana" - Glenn Greenwald i Ewen MacAskill. Przez kilka dni Snowden opowiadał im i przedstawiał dokumenty pokazujące skalę stworzonego po 11 września 2001 aparatu nadzoru. Bezprawne nagrywanie rozmów, kontrola nad przepływem informacji w wirtualnym świecie, a w szczególności portalami społecznościowymi, namierzanie urządzeń elektronicznych poprzez ich systemy GPS, prowadzenie obserwacji z powietrza za pomocą dronów. Ale „Citizenfour” jest nie tylko zapisem rozmów ze Snowdenem. Pokazuje również jego motywacje, konsekwencje działań i reakcje świata na przedstawione przez niego rewelacje.

Po światowej premierze filmu, Laura Poitras przeniosła się do Berlina. Z kilkudziesięciu krajów, do których Snowden zwrócił się o azyl, udzieliła mu go tylko Rosja. W 2015 roku nowojorski sąd stwierdził, że masowe zbieranie danych dotyczących rozmów telefonicznych przez NSA było nielegalne. Pomimo tego Snowden nadal jest oskarżony o szpiegostwo i nie może wrócić do domu.Dwa lata po ujawnieniu dokumentów, instytut badania opinii publicznej PEW zapytał Amerykanów, czy przejmują się tym, że rząd może ich inwigilować. Sondaż wskazał, że 46proc. badanych nie interesuje się tematem.

Źródło: platforma nc+